മോഹൻ രാഘവൻ: ഓർമകളിൽ മായാത്ത ചലച്ചിത്രകാരൻ

• Nov 7, 2026

ആഹ്ലാദിപ്പിച്ചും ചിന്തിപ്പിച്ചും ക്ഷോഭിപ്പിച്ചും വേറിട്ട കാഴ്ചപ്പാടുകൾ സമ്മാനിച്ചുകൊണ്ട് കടന്നുപോയ ചലച്ചിത്രകാരൻ മോഹൻ രാഘവന്റെ വേർപാടിന് 15 വർഷം പിന്നിടുന്നു. അകാലത്തിൽ വിടപറഞ്ഞ മോഹന്റെ ആദ്യത്തേതും അവസാനത്തേതുമായ സിനിമയായിരുന്നു *ടി.ഡി. ദാസൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് 6 ബി*. ഒരു സിനിമയിലൂടെ മലയാള ചലച്ചിത്ര ലോകത്തും അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്ര വേദികളിലും തന്റേതായ ഇടം കണ്ടെത്തിയ അപൂർവ പ്രതിഭ.

വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ ജീവിതത്തെ ലളിതമായി സ്നേഹിച്ച മനുഷ്യനായിരുന്നു മോഹൻ. എന്തും നേർക്കുനേർ നിന്ന് സംസാരിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ട സൗഹൃദങ്ങളുടെ മനുഷ്യൻ. നന്മ നിറഞ്ഞ മനസ്സും മുഖംമൂടികളില്ലാത്ത വ്യക്തിത്വവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. നല്ല സിനിമ എന്ന അംഗീകാരം ലഭിച്ചപ്പോഴും വലിയൊരു കാര്യം ചെയ്തുവെന്ന അഹങ്കാരം അദ്ദേഹത്തെ സ്പർശിച്ചിരുന്നില്ല.

പറയേണ്ട കാര്യങ്ങൾ പറയേണ്ട രീതിയിൽ വ്യക്തതയോടെയും കൃത്യതയോടെയും അവതരിപ്പിച്ച സിനിമയായിരുന്നു *ടി.ഡി. ദാസൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് 6 ബി*. മനഃപൂർവം സൃഷ്ടിച്ചെടുത്ത ദുരൂഹതകളോ കൃത്രിമത്വങ്ങളോ ആ സിനിമയിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ സവിശേഷതകളാകാം വിദേശരാജ്യങ്ങളിലെ ചലച്ചിത്രമേളകൾ ചിത്രത്തെ വിലമതിക്കാനും ആദരിക്കാനും കാരണമായത്. ന്യൂയോർക്ക്, ഷാങ്ഹായ് തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ ചിത്രം അംഗീകാരങ്ങൾ നേടി.

സിനിമ കണ്ട ചുരുക്കം ചില സാധാരണ പ്രേക്ഷകർ പോലും ഒരു ആർട്ട് ഹൗസ് സിനിമ എന്നതിനപ്പുറം തങ്ങളെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ച ചിത്രമായാണ് ടി.ഡി. ദാസനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. സിനിമ തിയറ്ററുകളിലെത്തിയ സമയത്ത് കാണാൻ കഴിയാതെ പോയതിൽ പിന്നീട് പലരും ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇത്രയും നല്ലൊരു സിനിമയാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരുന്നില്ലല്ലോ എന്നായിരുന്നു അവരുടെ പരിഭവം.

ഏറെക്കാലത്തെ കാത്തിരിപ്പിനും പരിശ്രമത്തിനും ശേഷം ഒരുക്കിയ ആദ്യ സിനിമ വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടില്ലെന്ന വിഷമം ആദ്യകാലത്ത് മോഹനെ അലട്ടിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഓരോ പുരസ്കാരവും അദ്ദേഹത്തിന് സ്വന്തം സിനിമയിലുള്ള വിശ്വാസം തിരിച്ചുനൽകുന്നതായി തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ഫെഫ്ക അവാർഡും കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുമെല്ലാം ഏറ്റുവാങ്ങിയപ്പോൾ ആ സന്തോഷത്തിന് സാക്ഷികളാകാൻ നിരവധി പേരുണ്ടായിരുന്നു.

സിനിമയ്ക്കുവേണ്ടി ജീവിച്ച മനുഷ്യൻ

തൃശൂർ ജില്ലയിലെ അന്നമനടയ്ക്കടുത്ത് കല്ലൂരിൽ 1963 മേയ് 20-നാണ് മോഹൻ രാഘവൻ ജനിച്ചത്. വടക്കേടത്ത് രാഘവനും അമ്മിണിയുമാണ് മാതാപിതാക്കൾ. ഫിസിക്സിലും തിയറ്റർ ആർട്സിലും ബിരുദവും തിയറ്റർ ആർട്സിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. പഠനകാലത്തും അതിനുശേഷവും നിരവധി ശ്രദ്ധേയ നാടകങ്ങളുടെ ഭാഗമായി.

ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിയ *ഡയറി ഓഫ് എ ഹൗസ് വൈഫ്* എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥ നിർവഹിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിയ *ടി.ഡി. ദാസൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് 6 ബി*യുടെ കഥ, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, സംവിധാനം എന്നിവ നിർവഹിച്ചത് മോഹനായിരുന്നു. ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥ പിന്നീട് പുസ്തകമായും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.

സിനിമയ്ക്കുവേണ്ടിയായിരുന്നു മോഹന്റെ ജീവിതം. വീട്ടിലെ സാധാരണ സംഭാഷണങ്ങളിൽ പോലും സിനിമ നിറഞ്ഞുനിന്നു. കണ്ട സിനിമകളുടെ കഥകൾ അദ്ദേഹം ആവേശത്തോടെ പറയുമായിരുന്നു. പലപ്പോഴും ആ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരാളായി മോഹനെ തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ജീവിതത്തിൽ കണ്ടുമുട്ടിയ മനുഷ്യരും സിനിമയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാമ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തി പങ്കുവയ്ക്കുമായിരുന്നു. സാധാരണക്കാരുടെ വേദനകളും വിഷമങ്ങളും അദ്ദേഹം ഏറെ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു.

സിനിമയെ ഒരിക്കലും ഒരു ജീവിതോപാധിയായി കണ്ടിരുന്നില്ല. സിനിമയിൽനിന്ന് എന്തെങ്കിലും നേടണമെന്ന മോഹവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ തന്റേതായ ഒരു സിനിമ പുറത്തുവരണമെന്ന ആഗ്രഹം ഉള്ളിൽ ശക്തമായിരുന്നു. സ്വന്തം സിനിമയെക്കുറിച്ച് ധാരാളം സ്വപ്നങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും അദ്ദേഹം സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.

സ്‌കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയിലെ പഠനത്തിനുശേഷമാണ് സ്വന്തമായി ഒരു സിനിമ ചെയ്യണമെന്ന ആഗ്രഹം ശക്തമായത്. പഠനകാലത്തുതന്നെ അതിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയിരുന്നു. മധുരയിൽ ഉപരിപഠനം നടത്തുമ്പോഴും സ്വന്തം സിനിമയെന്ന സ്വപ്നം മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്നു. അവധിക്കാലത്ത് വീട്ടിലെത്തുമ്പോഴെല്ലാം സുഹൃത്തുക്കളുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഈ സ്വപ്നം നിറഞ്ഞുനിന്നു.

നാടകം, സിനിമ, വിമർശനങ്ങൾ, തർക്കങ്ങൾ, കാഴ്ചപ്പാടുകൾ... ചർച്ചകളുടെ വിഷയങ്ങൾ പലതായിരുന്നു. പല ദിവസങ്ങളിലും പുലരുവോളം നീളുന്ന ചർച്ചകൾ. സൗഹൃദങ്ങൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിൽ മോഹൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. സുഹൃത്തുക്കളായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത്. അവരോടൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കാനും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടാനും എപ്പോഴും സമയം കണ്ടെത്തി.

*ടി.ഡി. ദാസൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് 6 ബി*യുടെ രചനയിലും ചിത്രീകരണത്തിലും ഈ സുഹൃദ്‌വലയം എന്തിനും ഏതിനും ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. വർഷങ്ങളായുള്ള മോഹന്റെ തയ്യാറെടുപ്പും സുഹൃത്തുക്കളുടെ സഹകരണവും ചേർന്നാണ് ആ സിനിമ പിറന്നത്.

നാടകത്തോടും അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശം

സിനിമയോടൊപ്പം നാടകത്തിലും മോഹന് വലിയ താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. സുഹൃത്തുക്കളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ജന്മനാട് കേന്ദ്രമാക്കി 'ഓഫ് സ്റ്റേജ്' എന്ന പേരിൽ ഒരു നാടകസംഘം രൂപീകരിച്ചു. 2008 ഏപ്രിൽ 9-ന് ഞരളത്ത് ഹരിഗോവിന്ദനാണ് സംഘത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ *ഭാർഗവീനിലയം* നാടകമാക്കി അവതരിപ്പിച്ചു. മൂന്ന് വേദികളിൽ നാടകം അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ടി.ഡി. ദാസന്റെ ചിത്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തിരക്കുകൾ കാരണം നാടകസംഘത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കേണ്ടിവന്നു.

ടി.ഡി. ദാസൻ സാമ്പത്തിക വിജയം നേടിയില്ലെന്നത് മോഹനെ വിഷമിപ്പിച്ചിരുന്നു. ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാക്കളോടും അദ്ദേഹം ഇക്കാര്യം സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അവരുടെ പ്രതികരണം വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. സാമ്പത്തിക നേട്ടം ലക്ഷ്യമിട്ടല്ലല്ലോ സിനിമ ചെയ്തത്. നമ്മൾ ഒരു സിനിമ ചെയ്തു. സിനിമയെ സ്നേഹിക്കുന്നവർ അത് സ്വീകരിച്ചു. ഒറ്റ സിനിമകൊണ്ട് ലഭിച്ച അംഗീകാരങ്ങൾ എത്രയോ വലുതാണ് എന്നായിരുന്നു അവരുടെ മറുപടി.

ആ വാക്കുകൾ മോഹന് വലിയ ആശ്വാസമായിരുന്നിരിക്കണം.

ഓർമകളിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന സൗഹൃദം

മോഹൻ വീട്ടിലുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ എന്തിനും ഏതിനും ഒരു പ്രത്യേക ഉന്മേഷം തോന്നിയിരുന്നു. ഏതു കാര്യവും ഭംഗിയായി ചെയ്യുന്നതിൽ മിടുക്കനായിരുന്നു. വീട്ടുകാര്യങ്ങളിലും അതീവ ശ്രദ്ധാലു. കൃഷിയിലും വലിയ താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു.

എഴുത്തിനും വായനയ്ക്കും പ്രത്യേക സമയക്രമമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ മുറിയടച്ചിട്ട് മണിക്കൂറുകളോളം വായിക്കുകയും എഴുതുകയും കമ്പ്യൂട്ടറിൽ സിനിമകൾ കാണുകയും ചെയ്യും. ധാരാളം ക്ലാസിക്കൽ സിനിമകളുടെ ശേഖരവും മികച്ചൊരു ഹോം ലൈബ്രറിയും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.

സിനിമയ്ക്കുവേണ്ടി ധാരാളം എഴുതിയിട്ടുണ്ടാകണം. ചിലപ്പോൾ എഴുതിയതിൽ തൃപ്തി വരാതെ എല്ലാം കത്തിച്ചുകളയുന്നതും കണ്ടിട്ടുണ്ട്. ഒരുപാട് എഴുതിയതിൽ ഒന്നായിരിക്കണം *ടി.ഡി. ദാസൻ* എന്ന് ഇപ്പോൾ തോന്നുന്നു.

പുതിയ സിനിമയുടെ രചനയിലിരിക്കുമ്പോഴാണ് മോഹൻ എല്ലാവരെയും വിട്ടുപിരിഞ്ഞത്. 2011 ഒക്ടോബർ 25-നായിരുന്നു ആ വിയോഗം.

ഒരു സിനിമകൊണ്ട് മാത്രം അളക്കാനാവാത്ത പ്രതിഭയായിരുന്നു മോഹൻ രാഘവൻ. ഇനിയും പറയാനിരുന്ന എത്രയോ കഥകളും സൃഷ്ടിക്കാനിരുന്ന എത്രയോ സിനിമകളും ബാക്കിവച്ചാണ് അദ്ദേഹം യാത്രയായത്.

സ്നേഹവും നന്മയും സൗഹൃദങ്ങളും സിനിമയും ബാക്കിവെച്ചുപോയ മോഹൻ രാഘവന്റെ വേർപാട് മലയാള ചലച്ചിത്ര ലോകത്തിന് നികത്താനാവാത്ത നഷ്ടമാണ്. കാലം കടന്നുപോകുമ്പോഴും *ടി.ഡി. ദാസൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് 6 ബി* എന്ന ഒറ്റ സിനിമയിലൂടെ അദ്ദേഹം ഉയർത്തിയ ചോദ്യങ്ങളും പകർന്ന ചിന്തകളും പ്രേക്ഷകമനസ്സുകളിൽ ജീവിക്കുന്നു.